Łužica: Jedyn region – dwě rěči
Fabian Kaulfürst 11. September 2008
“Kóždy dawno zasydleny Braniborčan ma serbsku prawowku”, zwurazni před něšto lětami tehdyši braniborski ministerski prezident Manfred Stolpe. Podobne přitrjechi tež za sakski dźěl Łužicy. Serbšćina drje je so dźensa we wjele kónčinach nimale cyle z wšědneho dnja zhubiła, wona pak je hišće žiwa. A wona hodźi so rewitalizować, k nowemu žiwjenju zbudźić! Tuta regionalna specifika Łužicy, tute wosebite bohatstwo njedyrbi dušu wudychać!
Kompleksne prócowanje wo to, serbšćinu jako wšědnu rěč zachować, je projekt WITAJ. Po wuspěšnych přikładach w Bretani (w Francoskej) a druhich dwurěčnych kónčinach swěta prócuja so Serbja wo to, w pěstowarnjach serbšćinu móhłrjec hrajkajo tež tajkim dźěćom posrědkować, w kotrychž swójbach so dawno wjace serbsce njerěči. To je tež jedna z přičinow mjena: Kóždemu potencielnemu rěčnikej serbšćiny so praji: WITAJ! Rěč posrědkuje so při tym z pomocu metody imersije, t. r. z dospołnym zanurjenjom do – najprjedy raz – cuzeje rěče.
Bilanca: Dźesać lět “WITAJ w swěće dwurěčnosće!”
Před dźesać lětami móžachu so we Łužicy prěnje pěstowarske skupiny zarjadować, kotrež zmóžnja z pomocu modela WITAJ jasnje eficientniši přistup ke koordinowanej dwurěčnosći hač starodawne metody. Mjeztym ekistuje w Hornjej, srjedźnjej a Delnjej Łužicy tójšto pěstowarnjow resp. jednotliwych skupinow, w kotrychž so imersija nałožuje.
Rěčny centrum WITAJ w Budyšinje organizuje tohodla pod patronatstwom Sakskeho statneho ministerstwa za socialne fachowu konferencu pod hesłom “WITAJ-projekt w pěstowarnjach Hornjeje a srjedźneje Łužicy – mjezybilanca a zhladowanje do přichoda”. Při tym póńdźe wo to, sej přehlad wo tym stworić, što je so hižo docpěło. Wosebje pak maja so rezerwy wotkryć, wotstronić ma so, štož haći a borzdźi.
Z wočimi pěstowarki, maćerje a nošerja pěstowarnje
Tohodla wěnowachu so při wuzwolenju referentow wosebje ludźom z praksy. Němska mać powěda wo tym, kak dožiwja dwurěčne wotrostowanje swojeho dźěsća. Pěstowarka rozprawja wo swojich nazhonjenjach při wobchadźe z metodu imersije. Tež nošerjo pěstowarnjow, w kotrychž je so projekt WITAJ hižo zawjedł, změja słowo.
Wědomostne dopóznaća wo tuchwilnym stawje přiswojenja rěče w serbšćinje a němčinje we wšelakich zarjadnišćach posrědkuja sobudźěłaćerki Serbskeho instituta w Budyšinje a Rěčneho centruma WITAJ.
Štó je přeprošeny?
Přeprošenje fachoweje konferency měri so na šěroki publikum: kubłarki, starši a nošerjo wšitkich pěstowarnjow ze serbskorěčnym poskitkom, wučerjo zakładnych šulow, w kotrychž so dźěći z WITAJ-skupin po koncepće 2plus serbsce a němsce alfabetizuja, zastupjerjo z politiki a zarjadnistwa, přichodnych kubłarjow we wukubłanju atd. Wažne je zarjadowarjej, tutej (w originalu hišće dlěšej) lisćinje dodać: “kaž tež wšitkich dalšich, kotřiž so za sposrědkowanje druheje rěče w pěstowarni zajimuja.”
Organizatoriske informacije
1) Zo by so móhło dosć informaciskeho a dokumentaciskeho materiala spřihotować a dosć jědźe k dispoziciji stajić, prosy zarjadowar wo přizjewjenje pod witaj-bautzen@sorben.com
2) Městnosć zarjadowanja: Saal des Gasthofs “Grüner Kranz”, Bautzener Str. 22, 02977 Hoyerswerda / Zeißig
3) Konferencna rěč: přewažnje serbšćina, simultany přełožk do němčiny
4) Konferencny popłatk: inkl. konferencneje mapy, dokumentacije konferency, wobjeda a napojow 10,00 € (za studentow 5,00 €)
5) Zarjadowanje móže so jako dalekubłanje wotličić. Wobdźělenje so pisomnje wobkrući.
Dalše informacije a konkretny wotběh konferency namakaće na stronkach Rěčneho centruma WITAJ.
